Sanctus Gregorius Magnus
Papa, Doctor Ecclesiae et Pater Ecclesiae
(c. 540-604)
Gregorius Romae circa annum 540 natus est in familia nobili et divite originis patriciae. Familia eius profunde christiana erat; pater eius, Gordianus, senator erat et mater eius, Silvia, pietate sua agnita est. Duae amitae eius paternae, Tarsilla et Aemiliana, sanctae veneratae sunt. In hoc ambitu virtutis et devotionis crevit futurus Papa qui lucem ferret ad unam ex obscurissimis aetatibus historiae occidentalis.
Formatio et vocatio
Gregorius excellentem formationem culturalem accepit quae ius, Bibliam et opera Patrum Ecclesiae, praesertim Sancti Augustini, comprehendebat. Praeparatio eius intellectualis exceptionalis erat pro suo tempore. Antequam triginta annos compleret, capacitates suas administrativas demonstravit cum praefectus Romae nominatus est, munus civile summum urbis, circa annum 573.
Nihilominus, quamquam munera sua ut praefectus fideliter implevit, Gregorius vocationem superiorem sentiebat. Post mortem patris sui et hereditatem fortunae eius, consilium radicale cepit: plura monasteria Romae aedificavit et in Montem Caelium secessit, domum suam propriam familiarem in monasterium Sancti Andreae transformans. Ibi vitam monasticam sub Regula Sancti Benedicti amplexus est, in paupertate voluntaria vivens et orationi ac studio se dedicans.
Dona et proprietates speciales
Gregorius extraordinaria capacitate gubernandi, spiritualitate profunda et humilitate genuina agnitus est. In epistulis suis officialibus se definivit "Servus servorum Dei", appellativum quod Papae usque hodie conservant. Haec expressio conceptionem eius ducatus ut servitii reflectit.
Mentem brillantem possidebat quae cogitationem theologicam profundam cum sensu practico pro rebus temporalibus coniungabat. Quamquam problematibus valetudinis chronicis, praesertim digestivis, patiebatur, quae eum per magnam partem vitae suae cruciaverunt, activitatem indefessam in servitio Ecclesiae servavit. Capacitas eius ad administrationem, praedicationem et scripturam vere exceptionalis fuit.
Ministerium principale
Vita contemplativa Gregorii in monasterio interrupta est cum septimus diaconus Ecclesiae Romanae ordinatus est et ut apocrisiarius (legatus papalis) ad aulam byzantinam in Constantinopolim missus est, ubi inter annos 579 et 586 servivit. Haec experientia ei visionem amplam condicionis politicae et ecclesiasticae mundi christiani dedit.
Ad reditum suum Romam anno 586, abbas monasterii Sancti Andreae factus est. Sed die tertio mensis Septembris anni 590, post mortem Papae Pelagii II propter terribilem epidemiam pestis, Papa a sacerdotibus et populo electus est. Multum ei laboravit solitudinem suam relinquere, sed accepit. Primus Papa monachus erat, circumstantia quae pontificatum eius profunde signaret.
Pontificatus eius cum uno ex criticissimis periodis historiae europaeae concidit. Italia bellis, invasionibus Langobardorum, epidemiis et fame devastata erat. Dici potest quod Gregorius primus Papa fuit qui potestatem temporalem Ecclesiae usus est, non oblitus tamen aspectu spirituali muneris sui. Tractatus pacis negotiavit, defensionem Romae ordinavit, patrimonia vasta Ecclesiae administravit ad esurientes alendos et captivos redimendos.
Suprematiam papalem vigorose defendit et indefesse pro reformatione cleri et vitae monasticae laboravit. Sub gubernatione eius, Ecclesia non solum supervivit sed roborata est, institutio fundamentalis pro civilizatione occidentali facta.
Opera et contributiones importantes
Sanctus Gregorius auctor prolificus fuit cuius opera influentiam immensam in Aetate Media et ultra exercuerunt:
Regula Pastoralis (Regula Pastoralis vel Liber Regulae Pastoralis): Regulam Pastoralem publicavit, quae codex episcoporum per Aetatem Mediam fuit. Hoc opus magistrale de ministerio episcopali qualitates, responsabilitates et methodos describit quas bonus pastor habere debet. Manuale per excellentiam pro episcopis medievalibus factum est.
Dialogi: Liber De Vita et Miraculis Patrum Italicorum et de aeternitate animarum, communiter ut Liber Dialogorum notus, vitam et miracula diversorum sanctorum Italicorum saeculi IV narrat. Liber II praesertim Sancto Benedicto Nursino dedicatus est, praecipua fons informationis de patriarcha monachatus occidentalis existens.
Homiliae: Quadraginta homilias super Evangelia et viginti duas homilias super prophetam Ezechielem composuit, sapientia spirituali et doctrina morali plenas. Etiam Moralia in Job scripsit, commentarium morale extensum super librum Iob in triginta quinque voluminibus.
Reformatio liturgica et musicalis: Auctor et legislator in campo liturgiae et cantus sacri fuit, ei creatio "cantus gregoriani" debetur. Scholam Cantorum famosam Romae fundavit et Sacramentarium quod nomen eius fert elaboravit, nucleum fundamentalem Missalis Romani constituens.
Epistulae: Plus quam octingentae quinquaginta epistulae quas scripsit per pontificatum suum conservantur, visionem inaestimabilem aetatis suae et gubernationis suae pastoralis offerentes.
Vita spiritualis
Spiritualitas Gregorii profunde signata est experientia sua monastica. Numquam desiit monachus esse in corde suo, etiam ut Papa. Disciplinam orationis, meditationis Scripturarum et simplicitatis vitae servavit. Spiritualitas eius fundamentaliter practica erat, ad actionem caritativam et servitium orientata.
Devotionem profundam in Sacram Scripturam habebat, quam ut epistulam Dei ad creaturas suas considerabat. In scriptis suis constanter in necessitate humilitatis, caritatis, vitae interioris et servitii disinteressati insistebat. Contemplationem et actionem in vita pastoris unitas esse debere censebat.
Anni ultimi et mors
Quamquam problematibus suis constantibus valetudinis qui annis graviores facti sunt, Gregorius indefesse laborare perrexit usque ad finem vitae suae. Anni ultimi pontificatus eius dolore physico signati sunt, sed etiam satisfactione videndi fructus laboris sui, praesertim evangelizationem Angliae.
Ex toto labore suo religioso in occidente, conversio Angliae et successus qui conatus suos ad hanc directionem inclinatos coronavit pro eo triumphus maximus vitae suae fuit. Monachum Augustinum (postea Sanctum Augustinum Cantuariensem) cum grege missionariorum benedictinorum ad evangelizandos Anglosaxones miserat, inceptum quod successum extraordinarium habuit.
Romae die duodecimo mensis Martii anni 604 mortuus est, post quattuordecim annos pontificatus. In Basilica Sancti Petri sepultus est. Populus Romanus eum immediate ut sanctum veneratus est.
Canonizatio et patrimonium
Sanctus Gregorius per acclamationem popularem immediate post mortem suam canonizatus est. Doctor Ecclesiae die vicesimo mensis Septembris anni 1295 a Papa Bonifacio VIII proclamatus est. Unus ex quattuor magnis Doctoribus Ecclesiae Latinae est, una cum Sancto Hieronymo, Sancto Augustino et Sancto Ambrosio.
Labor eius extraordinarius et dedicatio pro Ecclesia ei titulum Magni, "Magni" meruerunt, unus ex paucis Papis in hoc honore accipiendis existens. Influentia eius in liturgia, spiritualitate, theologia pastorali et organizatione ecclesiastica immensa et durabilis fuit.
Conceptio eius pontificatus ut servitii humilis sed firmi in fide, aequilibrium eius inter contemplationem et actionem, et capacitas eius gubernandi tam in spirituali quam in temporali, eum exemplar pro ducibus christianis omnium aetatum fecerunt. Per scripta sua generationes christianorum formans perrexit per totam Aetatem Mediam et ultra.
Festum liturgicum: die tertio mensis Septembris
"Noli sollicitus esse de eo quod habes, sed de eo quod es."
Sanctus Gregorius Magnus nos docet quod verum ducatum christianum in servitio humili et traditione generosa fundatur. Testimonium eius vitae nos commonet quod sanctitas cum responsabilitatibus temporalibus non pugnat, sed praecise in medio earum lucere debet. Exemplum eius sapientiae pastoralis, vitae interioris profundae et servitii indefessi omnes christianos inspiret, praesertim eos qui auctoritatem exercent, ut veri "servi servorum Dei" sint.
Obras:
| Año | Título | Género |
|---|---|---|
| 578–595 d.C. | Moralia | Escritos de Santos |
| 590 d.C. | Libellos Ordinis Romani | Escritos de Santos |
| 590 d.C. | Appendix Ad Ordinis Romani | Escritos de Santos |
| 590 d.C. | Expositio In Psalmos Poenitentiales | Escritos de Santos |
| 590 d.C. | Expositio Super Cantica Canticorum | Escritos de Santos |
| 590 d.C. | Oratio Ad Plebem de Mortalitate | Escritos de Santos |
| 590–592 d.C. | Homiliae In Evangelia | Escritos de Santos |
| 590–604 d.C. | Epistolae | Escritos de Santos |
| 591–592 d.C. | Liber Regulae Pastoralis | Escritos de Santos |
| 592–595 d.C. | Liber Sacramentorum | Escritos de Santos |
| 593–594 d.C. | Dialogorum Libri | Escritos de Santos |
| 593–595 d.C. | Homiliae In Ezechielem | Escritos de Santos |
| 600 d.C. | Appendix Ad Librum Sacramentorum | Escritos de Santos |
| 600 d.C. | Concordia Testimoniorum | Escritos de Santos |
| 600 d.C. | Hymni Conscripti | Escritos de Santos |
| 600 d.C. | Liber Antiphonarius | Escritos de Santos |
| 600 d.C. | Liber Responsalis | Escritos de Santos |
| 604 d.C. | Appendix Ad Sancti Gregorii Epistolas | Escritos de Santos |
| Saeculum VI | Commentarii In Librum I Regum | Escritos de Santos |
| Saeculum VI | Tabulae Donariorum Marmoreae | Escritos de Santos |